Türkiye’de organ nakli bekleyen hasta sayısı 30 bini geçti: 2025’te 4 bin 769 kişi hayatını kaybetti

Organ bağışı, uygun bir donör bulunamaması sebebiyle yaşam mücadelesi veren binlerce vatandaş için hayati bir önem taşımaktadır. 3 ila 9 Kasım tarihleri arasında idrak edilen Organ Bağışı Haftası vesilesiyle bu konudaki toplumsal duyarlılığın artırılması hedeflenmektedir.

Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan 22 Ekim 2026 tarihli güncel bilgilere göre, ülke genelinde toplam 30 bin 675 kişi organ nakli yapılabilmesi amacıyla bekleme listelerinde yer almaktadır. Bu listelerde bulunan kişilerin 26 bin 141’lik kısmını böbrek nakli bekleyen hastalar meydana getirirken, 599 çocuğun da tedavi olmayı beklediği tespit edilmektedir.

2025 yılında binlerce kişi yaşamını yitirdi

Nakil bekleyen hastalar açısından yeterli bağış oranlarına ulaşılamaması ciddi bir sorun teşkil etmeyi sürdürmektedir. Sağlık Bakanlığının resmi 2025 yılı istatistiklerine göre, uygun organ bulunamadığı için tedavi olamayan 4 bin 769 hasta yaşamını yitirmiştir. Söz konusu veriler, Türkiye genelinde her gün ortalama 13 vatandaşın organ nakli sırasında hayatını kaybettiğini gözler önüne sermektedir.

Yaşanan bu tablolar, organ bağışı konusunun yalnızca belirli haftalarda gündeme gelen bir husus olmadığını, tüm yıl boyunca kesintisiz bir farkındalık çalışması gerektirdiğini kanıtlamaktadır.

Bir bağış kararı birden fazla insana umut olabilir

Böbrek, karaciğer, kalp, akciğer ve pankreas gibi organların nakledilmesi, durumu kritik olan hastalar için hayatta kalma şansı sunmaktadır. Bunun yanı sıra kornea, deri, kemik ve kalp kapağı gibi dokuların bağışlanması da birçok bireyin yaşam standardını yükseltmektedir.

Toplum genelinde bu konuda karşılaşılan en büyük engellerden biri yanlış bilgilendirmedir. Özellikle beyin ölümü ile koma veya bitkisel hayat süreçlerinin aynı durum olduğu yönündeki yanılgılar yanlış değerlendirmelere yol açmaktadır.

Beyin ölümü, merkezi sinir sisteminin ve beyin sapının tüm fonksiyonlarını geriye dönüşsüz biçimde yitirmesi anlamına gelmektedir ve bitkisel hayattan tamamen farklı bir tıbbi durumdur. Bu ayrım, nakil sürecinin hukuki ve tıbbi olarak yürütülmesinde temel teşkil etmektedir.

Ayrıca önceden organ bağışı beyanında bulunmuş olmak, her vefat durumunda organların mutlaka alınacağı manasına gelmemektedir. Vefat sonrası nakil işleminin gerçekleştirilebilmesi için öncelikle beyin ölümünün kesinleşmesi ve tıbbi açıdan uygun koşulların sağlanması şarttır.

Kimler bağışta bulunabilir?

Türkiye’de 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan tüm vatandaşlar kendi iradeleriyle organ bağışında bulunma hakkına sahiptir. Verilen bu karar tamamen gönüllülük esasına dayanmakta olup, kişi dilediği zaman bu beyanından vazgeçme hakkını da elinde bulundurmaktadır.

Bağış işlemleri yetkili sağlık kurumlarına müracaat edilerek veya dijital sistemler üzerinden gerçekleştirilebilmektedir. Alınan bu kararın aile fertleriyle paylaşılması, olası bir vefat durumunda sürecin sorunsuz ilerlemesine katkı sağlamaktadır.

3-9 Kasım haftası farkındalık çağrısı

Organ Bağışı Haftası kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin temel gayesi, toplumda yerleşmiş yanlış inanışları ortadan kaldırmak ve gönüllü bağışçı sayısını artırmaktır. Listelerde bekleyen her bir bireyin arkasında zorlu bir yaşam mücadelesi ve umutla bekleyen aileler yer almaktadır.

Bugün verilecek bilinçli bir bağış kararı, yarın başka bir insanın hayata yeniden tutunmasını sağlayabilir. Bir çocuğun büyümesine, bir annenin evladına kavuşmasına veya bir babanın ailesiyle daha uzun yıllar geçirmesine vesile olabilecek bu adım, geride bırakılabilecek en kıymetli miraslardan biri olarak değerlendirilmektedir.