Denizlili Büyükelçi Ahmet Yıldız’dan BM’de Yunanistan’a yanıt

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Ankara ile Atina arasında Doğu Akdeniz’deki deniz sınırları ekseninde diplomatik gerilim yaşandı. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Türkiye ve Libya mutabakatının hükümsüz olduğunu öne süren sözlerine, Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız’dan yanıt geldi. Eski Denizli milletvekili olan Yıldız, uluslararası hukukun tek bir haritaya indirgenemeyeceğini savunarak Türkiye’nin haklarını dile getirdi.

Denizli’nin Nesi Meşhur? Yöresel Yemekleri ve Gezilecek YerlerHaberi Oku

Miçotakis harita gösterdi

29 Ekim tarihinde “Gelişen Teknolojiler ve Deniz Güvenliği” başlığıyla yapılan BM Güvenlik Konseyi oturumunda, Türkiye ile Libya’nın 2019’da imzaladığı Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası gündeme taşındı. Atina yönetimi lideri Miçotakis, Doğu Akdeniz haritası üzerinden yaptığı savunmada, söz konusu belgenin Girit ve Rodos başta olmak üzere Yunan adalarının deniz yetki sahalarını yok saydığını iddia etti.

Miçotakis, belgenin coğrafi gerçeklerle ve uluslararası deniz hukuku normlarıyla çeliştiğini öne sürerek hukuki geçerliliğinin bulunmadığını savundu.

“Konsey bir yargı mercii değil”

Yunanistan liderinin eleştirilerinin ardından kürsüye çıkan Denizlili Büyükelçi Ahmet Yıldız, Güvenlik Konseyi’nin deniz sınırlarını çizen bir mahkeme olmadığını vurguladı. Yıldız, “Bu Konsey bir deniz sınırlandırma mahkemesi değildir” diyerek haritaların tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını kaydetti.

Türkiye ile Libya’nın uluslararası sözleşme imzalama yetkisine sahip iki bağımsız devlet olduğunu dile getiren Yıldız, başka bir ülkenin buna karşı çıkmasının bu iradeyi ortadan kaldıramayacağını ifade etti.

Yunan adaları ve UNCLOS değerlendirmesi

Atina’nın coğrafi tezlerine yanıt veren Yıldız, uluslararası yargı içtihatlarında adalara ait deniz yetki alanlarının her durumda tam etkiyle hesaplanmadığını hatırlattı. Ege’deki tüm adalara koşulsuz biçimde tam yetki alanı verilemeyeceği yönündeki Türk dış politika yaklaşımını aktaran Yıldız, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) hakkında da konuşma yaptı.

Türkiye’nin bu sözleşmeye taraf olmadığını anımsatan Yıldız, UNCLOS’un kıymetli bir doküman olduğunu ancak bütün hukuki uyuşmazlıkların yegane ölçütü kabul edilemeyeceğini belirtti. Taraf olmayan ülkeler için her kuralın örf ve adet hukuku sayılamayacağını ifade eden Yıldız, uzlaşı ve müzakerenin şart olduğunu aktardı.

Yunan temsilci Balta’dan itiraz

Oturumda söz alan Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Aglaia Balta da mutabakata karşı ülkesinin tezlerini yineledi. Belgenin coğrafyaya ve hukuka aykırı olduğunu öne süren Balta, Libya Temsilciler Meclisinin onayının bu durumu değiştirmeyeceğini ifade etti.

İki ülkenin akdettiği bir metnin üçüncü devletlerin haklarını kısıtlayamayacağını savunan Balta, Atina’nın İtalya ve Mısır’la yaptığı sınırlandırma anlaşmalarını örnek gösterdi.

Diplomasi ve diyalog mesajı

Ahmet Yıldız, konuşmasının ilerleyen bölümünde sorunların barışçıl yollarla çözülmesinden yana olduklarını kaydetti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki ifadelerini hatırlatan Yıldız, Doğu Akdeniz ve Ege’deki meselelerin komşuluk hukuku çerçevesinde ele alınmasını istediklerini belirtti.

Kıbrıs Türklerinin haklarının da gözetilmesi gerektiğini savunan Yıldız, deniz güvenliği alanında Somali, Lübnan, Bulgaristan ve Romanya ile yürütülen ortak çalışmalara değindi.

Yeni teknolojiler ve riskler

Oturumun ana gündem maddesi olan yenilikçi sistemlere de değinen Yıldız, bu teknolojilerin arama kurtarma ile seyir emniyetini artıracağını bildirdi. Öte yandan siber tehditler ve navigasyon sistemlerine müdahalelerin yeni riskler doğurabileceğini belirten Yıldız, bu araçların insan denetimiyle ve uluslararası hukuk normlarına uygun biçimde geliştirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.