Ankara’da TDT zirvesi: Kasım Cömert Tokayev’den Rusya çağrısı

Başkent Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesi’nde konuşan Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Moskova yönetiminin de örgüte dahil edilmesi hususunda teklifte bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğindeki buluşmada söz alan Tokayev, Rusya’nın Türk dünyasıyla asırlardır sıkı bağlar kurduğunu dile getirdi. Moskova’nın TDT+ düzenlemesiyle ya da izleyici unvanıyla teşkilat bünyesinde yer almasının hakkaniyetli bir karar olacağını belirten Kazak lider, bu hamlenin birliğin küresel prestijini yükselteceğini aktardı.

İstanbul merkezli kara para soruşturmasında gözaltı kararıHaberi Oku

İki farklı formül önerisi

Kazakistan Cumhurbaşkanı’nın değerlendirmelerindeki en belirgin nokta, Rusya için tam üyelik yerine iki alternatif iş birliği modeli önermesiydi. Bu kapsamda ilk seçeneğin TDT+ yapısına katılım olduğu, ikinci seçeneğin ise teşkilatın çalışmalarına izleyici statüsüyle dahil olunması gerektiği ifade edildi. Bu teklifin, Rusya’nın Türk Devletleri Teşkilatı’na katıldığı veya üyelik sürecini resmen başlattığı manasına gelmediği kaydedildi. Tokayev, Moskova’nın katılım talebine olumlu yaklaşılmasının birliğin uluslararası alandaki gücünü artıracağını vurguladı.

Rusya’nın pek çok Türk halkına ev sahipliği yaptığını hatırlatan Tokayev, bu ülke ile ilişkilerin ilerletilmesinin tüm taraflara yarar sağlayacağını belirtti. Konuşmasında kültürel ve tarihsel ortaklıklara da değinen konuk lider, Rus topraklarında geçmişten bu yana pek çok Türk topluluğunun yaşadığını ve Rus lisanında Türkçe kökenli kelimelerin bulunduğunu kaydetti. Ayrıca Moskova’nın yürüttüğü ‘Altay – Türk Medeniyetinin Beşiği’ isimli girişime Kazakistan’ın destek verdiğini aktardı.

Askeri ittifak vurgusu ve ticaret hacmi

Zirvedeki hitabında teşkilatın yapısına ilişkin değerlendirmeler de yapan Kazakistan Cumhurbaşkanı, birliğin askeri bir ittifak niteliği taşımadığını ve ilerleyen süreçte de bu yöne evrilmemesi gerektiğini ifade etti. Kendi ülkelerinin duruşunun bu yönde olduğunu belirten Tokayev, birliğin öncelikli olarak ekonomik, kültürel ve siyasi ortaklıklara odaklanmasının mühim olduğunu dile getirdi.

Ekonomik verileri de paylaşan Tokayev, Kazakistan’ın teşkilat üyesi devletlerle olan ticaret hacminin 2026 senesinde yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını duyurdu. Bu tutarın evvelki yıla kıyasla yüzde 40 oranında bir büyüme kaydettiğini bildiren Kazak lider, ticari ilişkilerin derinleştirilmesi adına yeni hamleler yapılması gerektiğini söyledi. Öte yandan 2027-2031 yıllarını kapsayan birliğin strateji belgesinin süratle onaylanması çağrısında bulunuldu.

Ankara’daki buluşmada Türk Devletleri Teşkilatı’nın dönem başkanlığı devir teslim töreni de gerçekleştirildi. Azerbaycan görevi Türkiye’ye devrederken, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan birliğin asıl üyeleri arasında yer alıyor. Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise organizasyonda izleyici statüsünde bulunuyor.