Bursa Erkek Lisesi: 1885’ten bu yana eğitim veren köklü tarih

Osmanlı İmparatorluğu döneminde eğitim alanında hayata geçirilen düzenlemeler doğrultusunda kurulan Bursa Erkek Lisesi, geçmişten günümüze pek çok öğrenciyi hayata hazırlayan önemli bir eğitim kurumu olarak öne çıkıyor. Anadolu Ajansının hazırladığı 'Asırlık Mektepler' dosyasında, köklü geçmişiyle bilinen bu müessesenin gelişim aşamaları ve bugünkü yapısı detaylı biçimde ele alındı.

Bursa’da fırın denetimi uyarısı: 420 fırından 110’u ruhsatsızHaberi Oku

Eğitim alanında yeni bir yapılanmaya gidilmesini amaçlayan 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi sonrasında her vilayette bir sultani kurulması kararlaştırılmıştı. Bu plan çerçevesinde kurum, 3 Ağustos 1885 tarihinde Veli Şemseddin Mahallesi’ndeki Akif Paşa Konağı’nda Mekteb-i İdadi-i Mülki adıyla faaliyete başladı. İlk mezuniyetini 1889 yılında beş öğrencisiyle gerçekleştiren okul, 1910-1911 eğitim öğretim yılında Mekteb-i Sultani statüsüne kavuştu. Kurum, 1923-1924 döneminde Bursa Lisesi unvanını alırken, 1926 yılında ise bugünkü adı olan Bursa Erkek Lisesi ismini taşımaya başladı.

Tarihi müze ve zengin arşiv

Eğitim yuvasının içinde 1904 yılında Müze-i Hümayun adıyla bir sergi alanı kuruldu. Buradaki materyallerin bir bölümü 1926 senesinde Yeşil Medrese binasına nakledilse de, okul bünyesindeki müze varlığını sürdürmeye devam ediyor. Geçmişin izlerini bugüne taşıyan bu mekânda eski ders kitapları, çeşitli teknik cihazlar, eski plaklar, daktilolar, geçmiş döneme ait diploma örnekleri ve mezuniyet evrakları sergileniyor. Ayrıca müzede, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Osmanlı Türkçesiyle bastırılan 1927 tarihli Nutuk adlı eserinin ilk baskısı da muhafaza ediliyor.

Kurumun bahçesinde 1960 yılında inşa edilen Atatürk büstünün yanı sıra geçmişte burada görev yapmış olan kıymetli eğitmenlerin büstleri de bulunuyor. Edebiyat dünyasının tanınan isimlerinden Sait Faik Abasıyanık’ın ilk öyküsü olan İpekli Mendil’i, bu okulda öğrenci olduğu dönemde bir edebiyat ödevi olarak kaleme aldığı biliniyor.

Atatürk’ün ziyareti ve şeref defteri

Bursa Sultani Mektebinin 1912-1913 yıllarındaki idarecisi Sami Bey tarafından başlatılan uygulamayla, kurumu ziyaret eden konukların duygu ve düşüncelerini yazdığı özel bir şeref defteri oluşturuldu. Bu defterde, başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere pek çok yerli ve yabancı ismin el yazısı ve imzası yer alıyor. Atatürk’ün 23 Ocak 1923 tarihindeki ziyareti sırasında bu deftere, “Bursa Sultanisi’nde geçirdiğimiz saatlerin çok kıymetli hatırasıyla daima memnun olacağım.” cümlelerini yazdığı görülüyor.

Okulda görev yapmış olan tanınmış öğretmenler arasında Reşat Nuri Güntekin, Orhan Şaik Gökyay, Kazım Baykal, Ziya Samar ve Süleyman Nazif gibi değerler yer alıyor. Buradan mezun olan bireyler; düşünce, bilim, sanat, siyaset ve sosyal yaşamın farklı alanlarında önemli sorumluluklar üstlendi.

Mimari yapı ve günümüzdeki durum

İki katlı tarihi binası, dikdörtgen avlusu, ana girişin iki yanında yer alan ahşap merdivenleri, büyük boyutlu pencereleri ve yüksek tavanlı mimarisiyle dikkat çeken okul, geleneksel yapısını korumayı sürdürüyor. Kurum, geleneksel pilav etkinlikleri ve mezunlar ile öğretmenlerin fotoğraflarının yer aldığı hatıra tablolarıyla da adından söz ettiriyor.

Tarihi kurum, 2005 yılından itibaren Anadolu Lisesi statüsünde, 2018 yılından beri ise proje okulu unvanıyla eğitim faaliyetlerine devam ediyor.

Binlerce kitaplık kütüphane

Okul müdürü Şahin Boztepe, kurumun bugüne dek binlerce mezun verdiğini ve bilimin yanı sıra ticaret, sanayi, sanat ve tiyatro gibi pek çok alanda başarılı insanlar yetiştirdiğini belirtti. Atatürk’ün okulu ziyaretine değinen Boztepe, öğretmeni Nevres Bey’in burada görev yaptığını öğrenen Atatürk’ün 1923 yılında okulu ziyaret ettiğini, sınıfa girerek ders dinlediğini ve ardından öğrencilere hitap ettiğini aktardı.

Boztepe, eğitim kurumunun güncel durumu hakkında şu bilgileri paylaştı:

• Okulda bu yıl 480 öğrenci ve 44 öğretmen görev yapıyor.
• Toplam 32 derslik bulunan kurum pansiyon, spor salonu, konferans salonu ve laboratuvar imkânları sunuyor.
• Akademik başarıya odaklanan lise, her yıl 400 ila 500 civarında proje üretiyor.
• Ulusal ve uluslararası yarışmalarda Türkiye ve dünya dereceleri bulunuyor.

Okulun geniş arşivinin dijital ortama aktarıldığını belirten müdür, zengin kütüphanesinde yaklaşık 15 bin eser bulunduğunu ve bu kütüphanenin hem öğrencilerin hem de halkın kullanımına açık olduğunu ifade etti. Ayrıca müze hakkında da bilgi veren Boztepe, şehirdeki farklı tarihi okullardan temin edilen bazı eserlerin de eklenmesiyle Bursa İl Milli Eğitim Müzesi adıyla bir kültür alanının oluşturulduğunu kaydetti.