Suçlulara duyulan romantik ilginin psikolojik nedenleri nedir

Kamuoyunda büyük yankı uyandıran ağır suçlarla anılan isimler genellikle toplum kesimlerinden tepki, öfke ve korku görürken, bazı durumlarda bu kişilere karşı hayranlık, romantik yakınlık kurma arzusu ya da evlilik talepleri görülebilmektedir. Toplum tarafından tehlikeli addedilen bir şahsa karşı duyulan bu ilginin arka planı merak konusu olurken, Zoroğlu bu durumun tek bir nedene bağlanamayacağını ifade etmektedir. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Klinik Psikolog Muhammet Hüdayi Zoroğlu, suç faillerine yönelik cinsel veya duygusal çekim hissinin; bireyin geçmiş yaşantılarından duygu dünyasına, ilişki kurma alışkanlıklarından olayın medyada işleniş biçimine kadar pek çok unsura bağlı olarak gelişebildiğini aktarmaktadır.

Denizli’de velilere sağlıklı teknoloji ve internet kullanımı anlatıldıHaberi Oku

Tehlike olgusunun kimi insanlar nezdinde çekiciliğe dönüşebileceğini vurgulayan Zoroğlu, suç faillerine duyulan romantik ve cinsel yönelimi ifade etmek için kullanılan hibristofili terimine işaret etmektedir. Söz konusu kavramın tek başına bir ruhsal rahatsızlık olarak ele alınmaması gerektiğini dile getiren Zoroğlu, kimi insanlarda ulaşılmazlık, güç, tehlike ve gizem gibi etkenlerin çelişkili bir biçimde cazip gelebildiğini belirtmektedir. Bireylerin yalnızca dış görünüşe odaklanmadığını söyleyen Zoroğlu, tehlikeli ya da erişilmesi güç konumdaki bir failin, kişinin zihninde farklı ve güçlü bir karakter olarak anlam kazanabildiğini kaydetmektedir. Bu doğrultuda sorunun yalnızca suçlunun çekici bulunmasıyla sınırlı olmadığını, kişinin suçluda hangi unsurlara anlam yüklediğinin incelenmesi gerektiğini dile getirmektedir.

Geçmiş yaşam öyküleri ve kurtarıcı rolü

Suç failinin geçmişine ait yaşam öykülerinin de insanlara farklı bir hikâye sunduğunu belirten Zoroğlu, özellikle aile ilişkileri, çocukluk dönemi veya maruz kalınan mağduriyetlerin öne çıkarılmasının derin bir empati duygusu uyandırabildiğini bildirmektedir. Bu aşamada bireyin failin sergilediği eylem ile onun geçmişini birbirinden ayırmakta zorluk yaşayabildiğini dile getiren Zoroğlu, bazı kişilerde failin geçmişini anlamaya çalışmanın ötesine geçerek onu kurtarma isteğinin belirebildiğini aktarmaktadır. Bireyin ilişkilerde sürekli olarak kurtarıcı rolünü üstlenmeye çalışması veya kendi değerini başkasının hayatını yola koymak üzerinden kurması gibi kalıpların da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Zoroğlu, bu durumun her insan için geçerli bir kural olmadığını vurgulamaktadır.

Sosyal medyanın algı üzerindeki etkisi

Günümüzde bu tarz vakaların dijital mecralar aracılığıyla çok daha hızlı yayılması algı süreçlerini değiştirmektedir. Suç faillerine ait görüntülerin, videoların ve özel yaşam detaylarının geniş kitlelere ulaşması, failin işlediği suçtan ziyade bir karakter gibi algılanmasına zemin hazırlayabilmektedir. Bu durumun bazı kimselerde merak duygusunu ve hayranlığı tetikleyebildiğini belirten Zoroğlu, sosyal medyadaki ilginin her zaman romantik bir çekim anlamına gelmediğini, dikkat çekme, sansasyon, merak veya sosyal çevreye uyum sağlama arzusu gibi motivasyonların da rol oynayabildiğini ifade etmektedir.

Mağdurun yaşadığı mağduriyet unutulmamalı

Zoroğlu, sosyal medya paylaşımlarında failin kişiliği ve dış görünüşünün ön plana çıkmasının, mağdurun yaşadığı mağduriyetin ikinci plana itilmesine yol açabileceği uyarısında bulunmaktadır. Suç olaylarının yalnızca failin kimliği ya da ilginç yaşam öyküsü ekseninde ele alınmasının, mağdurun gördüğü zararın göz ardı edilmesi riskini doğurduğunu belirten Zoroğlu, toplumsal ve psikolojik sonuçların bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini bildirmektedir. Suç faillerine yönelik romantik ilginin tek bir nedene indirgenemeyeceğini yineleyen Zoroğlu, bireylerin ruhsal durumları, geçmişleri ve sosyal çevrelerinin bir bütün olarak incelenmesi gerektiğini kaydetmektedir.