Akdeniz’de deniz suyu ısınması: Aşırı hava olaylarını tetikliyor
Prof. Dr. Şermin Tağıl, Akdeniz'deki deniz suyu sıcaklık artışının sel ve fırtına gibi olağandışı hava olaylarını desteklediğini söyledi.
İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, Akdeniz Havzası’ndaki deniz suyu sıcaklığı artışının ve deniz ile atmosfer arasındaki etkileşimin, fırtına, sel ve şiddetli yağış gibi ekstrem hava olaylarının gelişimini desteklediğini söyledi. Denizlerdeki ısınma eğilimini incelemek üzere 40 yıllık bir çalışma gerçekleştirdiklerini ifade eden Tağıl, Ege Denizi, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’de net sıcaklık yükselişleri saptadıklarını kaydetti.
İzmir’de Berlin Kentsel Doğa Paktı Zirvesi: Üç yeni kent katıldıHaberi Oku
Sıcaklık artışının her sahada eşit düzeyde olmadığını vurgulayan Tağıl, Antalya açıklarındaki deniz kesimlerinde görülen yükseliş eğiliminin öne çıktığını aktardı. Projeksiyonların 2033 yılına dair öngörülerine göre, mevcut tablonun devam etmesi durumunda su sıcaklıklarındaki yükseliş bazı alanlarda daha net hissedilebilir.
Ekstrem olay sayılarındaki değişim
Meteoroloji Genel Müdürlüğü kayıtlarına atıfta bulunan Prof. Dr. Şermin Tağıl, 2000’lerin başında Türkiye genelinde 400’ün altında kalan olağandışı meteorolojik olay sayısının 2023’te 1475’e çıktığını, 2024’te 1257 seviyesinde gerçekleştiğini ve 2025’te ise 1011 rakamına gerilediğini aktardı. Risk unsurlarına karşı tedbirli olunması gerektiğini dile getiren Tağıl, 2026’nın ilk sekiz aylık döneminde 1263 olağandışı olayın kayıtlara geçtiğini bildirdi.
2026 yılının ilk sekiz ayında gözlemlenen olayların dağılımı şu şekildedir:
- Şiddetli yağış ve sel: Yüzde 33
- Fırtınalar: Yüzde 20
- Dolu: Yüzde 17
- Toprak kaymaları: Yüzde 10
Listelenen olayların haricinde çığ, yıldırım ve yoğun kar yağışı da kaydedilen diğer hadiseler arasında yer aldı. Avrupa-Akdeniz İklim Değişikliği Merkezi ile Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinin verilerinin, 2026 yazında bölgedeki deniz suyu sıcaklıklarının arttığını ve geniş sahalarda denizel ısı dalgalarının görüldüğünü gösterdiğini belirten Tağıl, Akdeniz’in küresel okyanus ortalamasından daha hızlı ısındığına dikkat çekti.
Erken uyarı sistemlerinin önemi
Yaz döneminde deniz yüzeylerinde biriken ısının atmosferik dolaşımı etkileyerek sonbahar aylarındaki fırtına ve şiddetli yağışları besleyebileceğini dile getiren Prof. Dr. Şermin Tağıl, benzer şartların oluşması halinde kış başlangıcındaki sert hava koşullarının da desteklenebileceğini ifade etti. Antalya’nın Kepez ilçesinde meydana gelen hortum olayını da örnek gösteren Tağıl, üst atmosferdeki soğuk hava girişinin kararsızlığı artırdığını, deniz üzerindeki sıcak ve nemli kütlelerin soğuk havayla karşılaşmasının hortum ve şiddetli fırtınayı desteklediğini kaydetti.
Ülke genelindeki olağandışı olayların yaklaşık yüzde 2’sini oluşturan hortumların mal ve can kayıplarına yol açabildiğini bildiren Tağıl, altyapının şiddetli hava olaylarına dayanıklı hale getirilmesinin, yerel ölçekte verilerin değerlendirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin önem taşıdığını sözlerine ekledi.
